فرهنگان در بهمن سال ۱۳۶۲، از سوی مهندس احمد منصوری تهرانی مقدم از چهره های خوشنام فرهنگی کشور و با هدف عام "کمک به پیشبرد زبان فارسی در حیطه علم و فناوری" تاسیس شد. تولید علم و فن، غیر از پژوهش، تفکر خلاق می‌خواهد و بالندگی تفکر خلاق علمی در مقیاس جامعه ممکن نیست مگر با حضور زبان علمی بالیده و بالنده، چرا که زبان نه تنها ظرف تفکر، که ابزار تفکر است: انسان با زبان و در زبان می‌اندیشد، و هرچه زبان بالیده‌تر و با یگر عناصر بوم فرهنگی سازگارتر باشد، اندیشدن هموارتر و بالنده‌تر و خلاق‌تر ‌خواهد بود.


راهبردی که انتشارات برای مرحله اول فعالیت در جهت هدف خود برگزید عبارت بود از تاکید بر تهیه‌ی کتابهای مرجع، مخصوصا واژه‌نامه‌، فرهنگ، دائره‌المعارف، راهنما و دستنامه، در رشته‌های گوناگون. در چند سال نخست، فعالیت توسعه داد شد به انواع دیگر کتاب، ولی هریک با احتیاط و تامل و انتخاب، به‌طوری که به هدف عام انتشارات مربوط و یاری‌رسان باشد.


هر کتابی که انتشارات به دست می‌گیرد، چه ترجمه یا تالیف آن در داخل انتشارات صورت گرفته باشد و چه در بیرون، حداقل می‌باید از دو ویرایش بگذرد: ویرایش محتوا و ویرایش زبان، که ممکن است به دست یک یا دو نفر انجام شود. کتاب‌های مرجع، حتما از ویرایش سومی نیز می‌گذرند که آن را "ویرایش فرهنگ‌نوشتی" می‌نامیم و معمولا طولانی‌ترین ویرایش‌هاست. زیرا رسالت آن تضمین درستی روابط در انبوهی از اطلاعات است که در واحدهایی فشرده ("مدخل"ها) با آرایش معین (مثلا بر حسب ترتیب الفبایی یا پیوستگی موضوعی) گنجانده شده است و هر واحد دارای ساختار و رابطه‌های معینی در درون خود است، و رابطه‌هایی نیز با دیگر واحدها دارد- گاه اندک و گاه بسیار متعدد و متنوع. هدف ویرایش فرهنگ‌نوشتی این است که کتاب مخاطب اصلی خود را در همه‌ی شرایط به مقصد برساند و شایستگی عنوان "کتاب مرجع" را بیابد. ویراستار فرهنگ‌نوشتی مسئولیتی در مقابل محتوا و زبان ندارد، ولی روش‌ها و فنون فرهنگ‌نویسی‌ای که باید به دست او به کار زده شود چنان است که اگر درست و ماهرانه به کار زده شود او را به انگشت‌گذاردن بر بسیاری از نقص‌های زبانی و محتوایی نیز می‌کشاند. این نقص‌ها را مولف یا مترجم و یا ویراستار زبان و ویراستار محتوا (اگر یکی نباشند) برطرف می‌کنند. در این مرحله داده‌پردازی با رایانه به ویراستار فرهنگ‌نوشتی کمک بسیار می‌کند، از جمله وقت او را از کارهای ساده ولی وقت‌گیر آزاد می‌سازد تا کار اصلی‌اش- بازرسی و احراز درستی انبوه رابطه‌ها- را با تمرکز و کارایی اندیشه انجام دهد